چالشهای سیاسی بینالمللی در مواجهه با وضعیت ایران، سالهاست که در دوگانه ناموفق «جنگ یا مماشات» محصور مانده است. گی فرهوفشتاد، نخستوزیر پیشین بلژیک، در سخنرانی خود در کنفرانس بینالمللی ایتالیا، «راهبرد تعامل فعال جهان دموکراتیک با مردم و مقاومت سازمانیافته ایران» را بهعنوان تنها راهکار مؤثر و عملی برای خروج از بحران معرفی میکند.
چرا مماشات و توافقات یکجانبه شکستخوردهاند؟
فرهوفشتاد با ارزیابی دقیق تاریخچه سیاستهای غرب در قبال ایران، رویکرد مماشاتطلبانه اروپایی را بهشدت نقد میکند. وی معتقد است که تکیه بر دیپلماسی سنتی و امضای تفاهمنامهها با رژیمی که به هیچیک از تعهدات خود پایبند نیست، حاصلی جز استمرار بحران نداشته است:
«به باور من راهحل سومی جز جنگ یا مماشات با رژیم ایران امکانپذیر است. من آن را "راهبرد تعامل فعال جهان دموکراتیک با مردم و مقاومت ایران" در سریعترین زمان ممکن میدانم».
وی با لحنی صریح، توافقات موجود و مذاکرات جاری را زیر سؤال برده و آنها را فاقد کارآیی لازم برای حل ریشهیی مسأله ایران میداند.
تشریح راهبرد سوم: دو ستون اصلی برای تغییر واقعی
راهبرد پیشنهادی نخستوزیر پیشین بلژیک بر دو ستون مکمل استوار است؛ ستون اول بر تضعیف و انزوای قاطع ساختار حاکم تمرکز دارد و ستون دوم بر تقویت و مشروعیتبخشی به جایگزین دموکراتیک.
ستون اول: انزوای کامل و جامع رژیم حاکم
به اعتقاد فرهوفشتاد، نامگذاری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهعنوان سازمان تروریستی گامی مثبت اما ناکافی است. انزوای واقعی مستلزم اقداماتی فراتر و گستردهتر است:
تحریم تمامی ارکان سرکوب: شمول تحریمها بر تمامی افرادی که ستون فقرات رژیم را تشکیل میدهند، از جمله زندانبانان، نیروهای انتظامی، نظامیان، روحانیان حاکم، مسئولان نهادهای مالی و فعالان علمی همکار با رژیم.
قطع کامل روابط دیپلماتیک: اخراج سفرا، دیپلماتها و تعطیلی سفارتخانههای رژیم در پایتختهای غربی.
توقیف اموال و داراییها: مسدودسازی فوری تمامی حسابهای بانکی، املاک و داراییهای مرتبط با رژیم در خارج از کشور.
وی در این رابطه میگوید: «چرا ما باید همچنان با کسانی گفتگو و بحث کنیم که نماینده مردم ایران نیستند، بلکه تنها نمایندگی یک رژیم جنایتکار را برعهده دارند؟»
ستون دوم: بهرسمیت شناختن مقاومت سازمانیافته
ستون دوم و کلیدی این راهبرد، جایگزینی مشروعیت سیاسی رژیم با نمایندگان واقعی مردم ایران است. فرهوفشتاد تأکید میکند که شناسایی اپوزیسیون نباید فقط در حد یک اظهارنظر نمادین باقی بماند، بلکه باید گامهای اجرایی و رسمی زیر را شامل شود:
تدوین قانون اساسی آینده: همکاری فعال با مقاومت برای تدوین قانون اساسی یک جمهوری دموکراتیک بر پایه «طرح ده مادهای خانم رجوی».
رسمیتبخشی به دولت موقت: پذیرش و همکاری رسمی با دولت موقت تشکیلشده توسط مقاومت.
واگذاری کرسیهای بینالمللی: جایگزینی نمایندگان رژیم در سازمانها و نهادهای بینالمللی با نمایندگان اپوزیسیون دموکراتیک.
انتقال مسئولیتهای دیپلماتیک: واگذاری نقشهای رسمی دیپلماتیک و سفارتخانهها به نمایندگان واقعی مردم.
«این امر بهمعنای بهرسمیت شناختن نمایندگان اپوزیسیون دموکراتیک و مقاومت سازمانیافته بهعنوان تنها نمایندگان قانونی، و واگذاری نقشهای دیپلماتیک و سفارتهای رسمی در روابط بینالملل به آنان است... این کار فشار واقعی را بر حکومت ایران وارد خواهد کرد».
مسئولیت اروپا و لزوم پایان دادن به «سیاست سکوت»
فرهوفشتاد با انتقاد از منفعل بودن رهبران اروپایی در ماههای اخیر، خواستار اتخاذ نقشی پیشتاز از سوی اروپا شد. وی بیان داشت که سکوت کنونی جامعه بینالمللی حتی زیانبارتر از سیاستهای مماشات گذشته است:
«آرزوی من این است که در سریعترین زمان ممکن، رهبران اروپایی ما دستکم نه تنها به سیاست مماشات یا سیاست سکوت کنونی خود که بهنظر من حتی از سیاست مماشات نیز بدتر است... پایان دهند، بلکه نقش فعالی را در این تقابل ایفا کنند».
وی سخنان خود را با ابراز امیدواری برای تحقق آزادی در ایران و سفر به تهران آزاد پایان داد؛ سخنانی که نشاندهنده عمق باور وی به حتمیت تغییر در ایران از طریق اتکا به اراده مردم و مقاومت سازمانیافته آنان است.
